Doğa Derneği, Beypazarı geveninin dünyadaki tek yaşam alanı olan Kirmir Vadisi’ni Önemli Doğa Alanı olarak tanımladı. Türün yaşadığı İç Anadolu bozkırlarının ve Beypazarı’nın biyolojik çeşitliliğinin korunması için araştırma, farkındalık ve alan savunuculuğu çalışmaları yürüttük.
Beypazarı geveni (Astragalus beypazaricus), İç Anadolu bozkırlarında yetişen Türkiye’ye endemik bir bitki türü. Doğa Derneği kayıtlarına göre dünyada yalnızca Kirmir Vadisi’nde yaşıyor. Bu son derece dar yayılış, vadideki yaşam alanlarının bütünlüğünü türün geleceği açısından büyük önem taşıyan bir noktaya getiriyor.
Beypazarı geveninin parçası olduğu İç Anadolu bozkırları; doğal su düzenine müdahale, sulu tarım alanlarının genişlemesi, pestisit ve gübre kullanımı, taş ve kum ocakları, şehirleşme, yol yapımı, büyük ölçekli güneş enerjisi tesisleri, ağaçlandırma ve aşırı otlatma gibi baskılarla karşı karşıya. Doğa Derneği, bu baskıların ortadan kaldırılması ve bozkır ekosistemlerinin korunması için çalışmalarını sürdürüyor.
Çalışmalarımız
Doğa Derneği’nin koordinasyonunda 2006 yılında tamamlanan Türkiye’nin Önemli Doğa Alanları çalışmasında bitkiler dahil sekiz canlı grubuna ait veriler değerlendirildi ve Türkiye’de 305 Önemli Doğa Alanı tanımlandı. Beypazarı geveninin yaşam alanı olan Kirmir Vadisi de dar yayılışlı ve endemik türler açısından taşıdığı önemle bu envanterde yer aldı.
Beypazarı ve çevresinde on yılı aşkın süre boyunca biyolojik çeşitlilik araştırmaları ve koruma çalışmaları yürüttük. 2017 yılında Kirmir Vadisi, Nallıhan Tepeleri ve Sarıyar Barajı arasına yapılması planlanan termik santralin bölgenin nadir türleri ve yaşam alanları üzerindeki etkilerini kamuoyuna taşıdık.
Beypazarı Doğanyurt’ta yapılmak istenen kalker ocağına karşı 2022’de yöre halkı ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte açılan davanın tarafları arasında yer aldık. Mahkeme, proje için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararını iptal etti. Şirketin alanı büyüterek yaptığı yeni başvurunun ÇED süreci de 2023 yılında sonlandırıldı. Bu mücadele Beypazarı geveninin de içinde bulunduğu Beypazarı’nın bozkırlarını ve 21 endemik bitkiye ev sahipliği yapan biyolojik çeşitliliğini korumaya yönelik bir hak savunuculuğu çalışmasıydı.