Manisa’daki Marmara Gölü Önemli Doğa Alanı (ÖDA), kuşlar için önemli bir konaklama, üreme ve beslenme alanı olmasının yanı sıra endemik tatlı su balıklarına da ev sahipliği yapıyor. 2011–2021 yılları arasında yürütülen yanlış tarım ve su politikaları sonucu göl yüzeyinin yüzde 98,18’i yok olmuş durumda.
Marmara Gölü Yaşasın!
Manisa’daki Marmara Gölü Önemli Doğa Alanı (ÖDA), kuşlar için önemli bir konaklama, üreme ve beslenme alanı olmasının yanı sıra endemik tatlı su balıklarına da ev sahipliği yapıyor. 2011–2021 yılları arasında yürütülen yanlış tarım ve su politikaları sonucu göl yüzeyinin yüzde 98,18’i yok olmuş durumda.
Bu duruma dikkat çekmek maksadıyla, 22 Mart 2022 Dünya Su Günü’nde İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Ege Belediyeler Birliği ile birlikte, yaklaşık 600 kişinin katılımıyla “Marmara Gölü Yaşasın” etkinliğini düzenledik.
Yerel inisiyatifler ve ulusal kuruluşlarla birlikte gölün restorasyonu için hukuki mücadeleler başlattık, kampanyalar yürüttük. Basın ve sosyal medya aracılığıyla konuyu gündemde tutmak için iletişim çalışmaları yaptık.
Akdeniz Havzası gibi iklim krizinden yoğun etkilenecek bu bölgede, Marmara Gölü’nü yaşatmak için acilen doğru su politikalarına geçilmesi gerektiğini ortaya koyan bilimsel veriler sunmaya ve yereldeki ortaklarımızla beraber Marmara Gölü’nü korumak için çalışmaya devam ediyoruz.
Marmara Gölü Davaları
● Manisa’daki Ulusal Öneme Haiz Sulak alan niteliğindeki Marmara Gölü ile ilgili ilk davayı 2022 yılında Gölmarmara ve Çevresi Su Ürünleri Kooperatifi açtı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Su Ürünleri Üretimi Kira Yönetmeliği’nde değişikliğe gidilerek, Marmara Gölü gibi kuruyan gölleri dikkate alan düzenlemeler yapıldı.
● 2022 yılında Marmara Gölü’nün Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere ve ulusal mevzuata, doğa ve insan haklarına uygun bir şekilde korunmasının sağlanması için Kamu Denetçiliği Kurumu’na (Ombudsman) başvuruda bulunduk. Kamu Denetçisi Kurumu başvurumuzu değerlendirmeye alarak 2023 yılında “Dostane Çözüm” kararı verdi. Bu karar da Ombudsman’ın iklim değişikliği ile mücadele konusunda vermiş olduğu ilk karar olarak kayıtlara geçti.
● 2023 yılında, kuruyan göl alanının sulak alanlar mevzuatına aykırı bir şekilde, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne (TİGEM) devredilmesi için kamu idareleri arasında imzalanan protokolün ve gölün sulak alan koruma bölge sınırını değiştiren kararının iptali için, Manisa Valilği’ne, DSİ’ye, TİGEM’e, Tarım ve Orman Bakanlığı’na, Manisa İdare Mahkemesi’nde dava açtık. WWF-Türkiye, Gölmarmara ve Çevresi Su Ürünleri Kooperatifi, Salihli, Akhisar ve Manisa çevre dernekleri ile bölgede yaşayan yurttaşlarla birlikte açtığımız davada Mahkeme, 2024 yılında her iki işlemin de iptaline karar verdi.
● Yine 2023 yılında, kuruyan göl alanında TİGEM tarafından tarım yapılması için Manisa Valiliği tarafından verilen ÇED Gerekli Değildir kararına karşı Manisa İdare Mahkemesinde, Gölmarmara ve Çevresi Su Ürünleri Kooperatifi, WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), Salihli Çevre Derneği, Akhisar Çevre Derneği, Manisa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma ve Çevre Derneği ve göl çevresinde yaşayan kişilerle birlikte iptal davası açtık. Mahkeme 2025 yılında ÇED Gerekli Değildir kararını iptal etti.
● 2025 yılı Mart ayında, Marmara Gölü’ne su sağlayan Kum Çayı üzerinde kurulması planlanan kum-çakıl ocağı projesi için Manisa Valiliği tarafından verilen ÇED Gerekli Değildir kararının iptali için Salihli, Akhisar ve Turgutlu çevre dernekleri ile birlikte Manisa İdare Mahkemesi’nde dava açtık. Mahkeme, bilirkişi incelemesi sonrası hazırlanan raporu esas alarak söz konusu kararı iptal etti.
Türkiye Kuş Konferansı
2025 yılında İzmir’de gerçekleştirdiğimiz 22. Türkiye Kuş Konferansı’nda, kuruyan göller ve tehdit altındaki tatlı su ekosistemlerine odaklandık. Konferans, sulak alanların karşı karşıya olduğu yok oluş sürecine dikkat çekerek, bu ekosistemlerdeki biyolojik çeşitliliği, su döngüsünü ve iklim uyumunu tartışmaya açtı. Konular arasında Marmara Gölü, Tuz Gölü, Gediz Deltası gibi kritik sulak alanlardaki kayıplar; flamingolar (Phoenicopterus roseus), dikkuyruklar (Oxyura leucocephala), pelikanlar gibi türlerin tehlike durumları, vatandaş bilimi, yerel savunuculuk, doğa temelli çözümler ve kültürel hafızadaki etkiler öne çıktı. Bu tematik yaklaşım, Türkiye Kuş Konferansı’nı bir izleme ve paylaşım platformu olmasının yanı sıra aynı zamanda doğa koruma için kolektif bir hafıza ve hareket alanı olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Bilimsel Yayınlar
- Gediz Deltası ve Marmara Gölü’nde yaşanan habitat kaybının tepeli pelikan üreme kolonileri üzerindeki etkisini incelediğimiz bilimsel makalemiz, 2025 yılından Ornithology Research dergisinde yayınlandı.
Makaleye aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:
Marmara gölü için hazırladığımız poster vardı onu da buraya indirilebilir link olarak koysak mı